Niềm tin lung lay, kinh tế toàn cầu đứng trước ngã rẽ

Niềm tin lung lay, kinh tế toàn cầu đứng trước ngã rẽ

Huyền Trần

Huyền Trần

Junior Analyst

14:19 11/03/2025

Sự đảo chiều mạnh mẽ trên thị trường phản ánh niềm tin suy giảm vào kinh tế Mỹ, trong khi châu Âu và Trung Quốc có dấu hiệu thay đổi chính sách. Kinh tế toàn cầu đứng trước hai kịch bản: Phục hồi mạnh mẽ hoặc suy thoái và đình lạm.

Thị trường tài chính đang chứng kiến một cú đảo chiều mạnh mẽ, làm lung lay những giao dịch theo xu hướng chung vốn chi phối từ đầu tháng Hai.

Sự sụt giảm của chứng khoán Mỹ và mức độ kém hiệu quả so với các thị trường khác phản ánh sự thay đổi đáng kể trong cách nhà đầu tư nhìn nhận triển vọng kinh tế của Mỹ, châu Âu và phần nào là Trung Quốc. Điều chưa rõ ràng là liệu sự kết hợp của những yếu tố này sẽ tạo ra một bức tranh tích cực hay tiêu cực trong dài hạn, yếu tố có ảnh hưởng lớn đến tăng trưởng toàn cầu, lạm phát và sự ổn định tài chính.

Ba yếu tố chính đang định hình sự thay đổi đột ngột này trên thị trường cổ phiếu, trái phiếu và tiền tệ: Lo ngại ngày càng gia tăng về triển vọng kinh tế Mỹ, khả năng châu Âu bước vào một "khoảnh khắc Sputnik" nếu Đức thay đổi chính sách tài khóa và mở rộng nguồn tài trợ, cùng với dấu hiệu về một phản ứng chính sách quyết liệt hơn từ Trung Quốc. Niềm tin vào sự vượt trội của kinh tế Mỹ đang suy yếu khi chứng khoán lao dốc, lợi suất trái phiếu giảm vì lo ngại tăng trưởng chậm lại, trong khi đồng USD cũng mất giá.

Sau khi đối mặt với rủi ro đình lạm vào tuần trước, thị trường giờ đây rơi vào vòng xoáy lo ngại về tăng trưởng do sự bất ổn trong chính sách của Mỹ. Việc Washington liên tục thay đổi quan điểm về thuế quan đối với các đối tác thương mại và đồng minh như Canada và Mexico càng làm dấy lên lo ngại, đặc biệt là tác động tiêu cực đến việc làm và thu nhập trong bối cảnh chính phủ cắt giảm chi tiêu công.

Chính quyền Mỹ cho rằng những “xáo trộn” này chỉ là ngắn hạn và cần được nhìn nhận như một giai đoạn tạm thời trên con đường hướng tới một nền kinh tế hiệu quả hơn với thương mại công bằng hơn, bộ máy nhà nước tinh gọn, giảm sự phụ thuộc vào tài khóa và thúc đẩy khu vực tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn. Theo họ, chỉ là vấn đề thời gian trước khi những lợi ích từ giá năng lượng thấp hơn, cắt giảm thuế và nới lỏng quy định bắt đầu phát huy tác dụng.

Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất là con đường đầy biến động này có thể dẫn đến một kết quả khác, kém lạc quan hơn. Sự bất ổn trong chính sách hiện nay có thể khiến Mỹ đánh mất một trong những lợi thế lớn nhất của mình, niềm tin dài hạn của nhà đầu tư vào sự ổn định của khung chính sách và quá trình ra quyết định.

Hiệu suất kém của chứng khoán Mỹ trong năm 2025

Chính sách của Mỹ đã khiến thị trường thay đổi đột ngột quan điểm về châu Âu, khi niềm tin vào một sự chuyển biến lớn trong chính sách kinh tế khu vực này đang gia tăng. Trước những thay đổi trong cách Mỹ đối xử với các liên minh an ninh lâu năm và chính sách đối với Ukraine, Đức đang cân nhắc nới lỏng các ràng buộc tài khóa vốn được duy trì suốt nhiều năm. Điều này có thể mở đường cho việc gia tăng chi tiêu quốc phòng, đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng và tăng cường tài trợ khu vực.

Trong khi đó, Trung Quốc đang phát đi tín hiệu về một chiến lược mạnh mẽ hơn, kết hợp giữa kích thích kinh tế và cải cách. Thị trường xem đây là bước đi quan trọng nhằm ngăn chặn nguy cơ nền kinh tế Trung Quốc rơi vào tình trạng trì trệ như Nhật Bản. Mối lo ngại này càng gia tăng sau khi dữ liệu công bố vào Chủ nhật cho thấy cả giá tiêu dùng và giá sản xuất tại Trung Quốc đều giảm trong tháng Hai.

Diễn biến này mở ra hai kịch bản hội tụ cho nền kinh tế toàn cầu, vốn trước đây bị chia cắt giữa ba khu vực: “tốt” (Mỹ), “xấu” (Trung Quốc) và “tệ” (châu Âu).

Trong kịch bản lạc quan, kinh tế toàn cầu sẽ bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh hơn khi châu Âu và Trung Quốc đẩy nhanh tốc độ phục hồi, thu hẹp khoảng cách với Mỹ. Khi đó, sự suy giảm ngắn hạn của Mỹ sẽ được bù đắp bởi sự phục hồi của Trung Quốc và Đức, tạo động lực duy trì đà tăng trưởng chung.

Ngược lại, kịch bản bi quan cho thấy nguy cơ hội tụ theo hướng suy thoái và đình lạm. Điều này có thể xảy ra nếu Đức chậm triển khai các chính sách mới, Trung Quốc tiếp tục chật vật giữa kích thích kinh tế và cải cách, trong khi Mỹ rơi vào suy thoái do niềm tin tiêu dùng sụt giảm, thị trường lao động bất ổn, doanh nghiệp trì hoãn đầu tư và áp lực đình lạm từ thuế quan gia tăng.

Mặc dù chưa thể xác định rõ nền kinh tế toàn cầu sẽ đi theo hướng nào, diễn biến giá cả trên thị trường cho thấy kỳ vọng đang nghiêng về một sự hội tụ tích cực trong dài hạn. Điều này phản ánh niềm tin vào khả năng châu Âu vượt qua bế tắc tài khóa, Trung Quốc kiểm soát được các thách thức chính sách, và kinh tế Mỹ duy trì sức mạnh bất chấp biến động. Giới đầu tư đặt cược rằng thế giới vẫn có thể tránh được đình lạm và hướng đến một giai đoạn tăng trưởng cân bằng, bền vững hơn. Hy vọng rằng kịch bản này sẽ thành hiện thực.

Financial Times

Broker listing

Cùng chuyên mục

Ông Trump 'lạm quyền' sa thải hai ủy viên FTC, nguy cơ mở ra 'kẽ hở chính trị' trong các cơ quan giám sát độc lập
Mai Khánh Linh

Mai Khánh Linh

Junior Editor

Ông Trump 'lạm quyền' sa thải hai ủy viên FTC, nguy cơ mở ra 'kẽ hở chính trị' trong các cơ quan giám sát độc lập

Hai ủy viên của Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) đang kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump sau khi bị bất ngờ sa thải dù nhiệm kỳ chưa kết thúc. Nhưng đây không chỉ là câu chuyện cá nhân – theo họ, đây là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng cho tương lai của nền kinh tế Mỹ, nếu các cơ quan giám sát độc lập bị biến thành công cụ chính trị.
Nhật Bản không đề cập đến mục tiêu tỷ giá trong cuộc gặp với ông Bessent
Quỳnh Chi

Quỳnh Chi

Junior Editor

Nhật Bản không đề cập đến mục tiêu tỷ giá trong cuộc gặp với ông Bessent

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Katsunobu Kato xác nhận rằng vấn đề mục tiêu tỷ giá hối đoái cụ thể hoàn toàn không được đề cập trong cuộc hội đàm hôm thứ Năm với Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent, mặc dù ông đã kiên quyết thúc giục phía Mỹ xem xét lại các biện pháp thuế quan.
Cấm công nghệ Trung Quốc, Mỹ có đang "gậy ông đập lưng ông"?
Mai Khánh Linh

Mai Khánh Linh

Junior Editor

Cấm công nghệ Trung Quốc, Mỹ có đang "gậy ông đập lưng ông"?

Tháng 5/2019, Bộ Thương mại Mỹ đưa Huawei và 68 công ty liên kết vào "Danh sách công ty bị kiểm soát", hạn chế nghiêm ngặt quyền tiếp cận công nghệ Mỹ. Lo ngại kéo dài hơn 20 năm về nguy cơ gián điệp và phá hoại từ Huawei đã được đẩy lên cao trào trong kỷ nguyên 5G, khi ngày càng nhiều thiết bị và hạ tầng quan trọng kết nối qua phần cứng của hãng này. Không dừng ở biện pháp trong nước, Mỹ còn phát động chiến dịch toàn cầu nhằm thuyết phục các quốc gia khác loại bỏ Huawei khỏi hệ thống của họ.
Nước Mỹ thời Trump: Từ “quốc gia không thể thay thế” đến vị thế lung lay
Mai Khánh Linh

Mai Khánh Linh

Junior Editor

Nước Mỹ thời Trump: Từ “quốc gia không thể thay thế” đến vị thế lung lay

Trong khi Tổng thống Donald Trump tiếp tục triển khai các chính sách thuế quan thiếu nhất quán, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent vẫn ra sức giải thích mọi bước ngoặt như thể đều nằm trong tính toán. Nhưng với phần còn lại của thế giới, nỗ lực đó chỉ khiến chính quyền Mỹ trông thêm lúng túng. Các quan chức Nhà Trắng đang chạy đôn chạy đáo khắp nơi để đàm phán hàng loạt hiệp định thương mại trong bối cảnh thị trường tài chính đầy bất ổn – và họ muốn thế giới tin rằng đây là một chiến lược bài bản?
Forex Forecast - Diễn đàn dự báo tiền tệ